Chậm nói là một trong những lý do phổ biến nhất khiến phụ huynh lo lắng và tìm đến các trung tâm can thiệp sớm. Tại Thành phố Hồ Chí Minh, câu hỏi “Bé nhà mình chậm nói bao lâu thì cần can thiệp?” là thắc mắc mà Bông Lúa Vàng thường nhận được từ rất nhiều ba mẹ.
Nhiều gia đình vẫn nuôi mong đợi rằng con sẽ “tự nói khi lớn”, rằng mỗi trẻ có một mốc phát triển riêng. Tuy nhiên, tâm lý chờ đợi này đôi khi trở thành “rào cản” vô hình, khiến trẻ bỏ lỡ giai đoạn vàng phát triển ngôn ngữ. Vậy khi nào là thời điểm “vàng” để phụ huynh cần hành động? Hãy cùng Bông Lúa Vàng tìm hiểu chi tiết qua bài viết dưới đây.
1. Giai đoạn vàng của phát triển ngôn ngữ và các mốc chuẩn
Để xác định trẻ có bị chậm nói hay không, ba mẹ cần dựa trên các mốc phát triển ngôn ngữ chuẩn của trẻ nhỏ. Ngôn ngữ không chỉ là lời nói mà còn bao gồm khả năng hiểu, phản ứng và giao tiếp bằng mắt, cử chỉ.
Theo các chuyên gia ngôn ngữ học và phát triển trẻ, dưới đây là các cột mốc quan trọng mà ba mẹ cần ghi nhớ:
- 12 tháng: Trẻ bắt đầu biết bập bẹ những âm thanh vô nghĩa (ba-ba, ma-ma) và có phản ứng giao tiếp cơ bản như quay lại khi nghe nghe tên gọi, chỉ tay vào vật mình muốn.
- 18 tháng: Trẻ nên có khả năng nói được từ đơn có nghĩa. Lúc này, vốn từ vựng của bé khoảng 5-10 từ và có thể hiểu được các mệnh lệnh đơn giản.
- 24 tháng (2 tuổi): Đây là mốc quan trọng, trẻ thường nói được câu 2 từ (ví dụ: “mẹ đi”, “con ăn”) và bắt đầu nhại lại lời người lớn. Vốn từ vựng phát triển mạnh, khoảng 50 từ trở lên.
- 3 tuổi: Trẻ giao tiếp tương đối rõ ràng, người lạ có thể hiểu được khoảng 50-75% những gì bé nói. Vốn từ tăng nhanh, bé biết đặt câu hỏi và kể lại những sự việc đơn giản.
2. Trẻ chậm nói bao lâu thì cần can thiệp? Đừng bỏ lỡ “thời gian vàng”
Nếu trẻ chậm hơn các mốc phát triển trên từ 3–6 tháng, phụ huynh tuyệt đối không nên chủ quan mà cần cho trẻ đi đánh giá chuyên sâu.
Ví dụ:
- Nếu bé được 18 tháng mà vẫn chưa nói từ đơn nào, hoặc không hiểu được những gì ba mẹ nói.
- Nếu bé đến 2 tuổi mà vẫn chỉ nói lí nhí, không kết hợp thành cụm 2 từ.
- Nếu bé 3 tuổi mà người ngoài gia đình không thể hiểu bé đang nói gì.
Tại sao con lại chậm hơn các bạn đồng trang lứa? Có rất nhiều nguyên nhân: do thính giác, do môi trường tương tác, hoặc do các vấn đề về thần kinh như rối loạn phổ tự kỷ (ASD), chậm phát triển trí tuệ… Việc chờ đợi thêm 3-6 tháng nữa với hy vọng “con lớn sẽ nói” có thể là khoảng thời gian quá quý giá để cứu vãn khả năng giao tiếp của bé.
3. Hậu quả của việc can thiệp muộn
Chậm nói không đơn thuần chỉ là vấn đề về lời nói. Tại Bông Lúa Vàng, chúng tôi nhận thấy rằng ngôn ngữ là công cụ duy nhất để trẻ kết nối với thế giới. Khi ngôn ngữ bị khiếm khuyết, nó kéo theo hàng loạt khó khăn khác:
- Khó khăn về hành vi và cảm xúc: Trẻ chậm nói thường không thể diễn đạt được nhu cầu (muốn uống nước, đau đâu, buồn gì…). Sự bế tắc này khiến trẻ dễ cáu gắt, quấy khóc, đập đầu hoặc có các hành vi hung tính để giải tỏa bức xúc.
- Kém hòa nhập xã hội: Ngôn ngữ là chìa khóa của sự hòa nhập. Trẻ chậm nói thường bị cô lập trong nhóm bạn, không biết cách tham gia trò chơi, dẫn đến thu mình, mất tự tin.
- Chậm phát triển tư duy: Ngôn ngữ và tư duy có mối liên hệ mật thiết. Chậm nói có thể làm chậm quá trình tiếp thu kiến thức và phát triển trí tuệ của trẻ.
4. Lợi ích của can thiệp sớm tại Bông Lúa Vàng
Can thiệp sớm không phải là “dạy nói” một cách máy móc, mà là kích thích não bộ và xây dựng kỹ năng giao tiếp toàn diện. Khi phụ huynh lựa chọn Bông Lúa Vàng làm đơn vị đồng hành tại Thành phố Hồ Chí Minh, trẻ sẽ nhận được những lợi ích thiết thực:
- Phát triển ngôn ngữ đúng hướng: Các chuyên gia sẽ giúp bé vượt qua các rào cản phát âm, tăng vốn từ và hình thành khả năng đặt câu diễn đạt ý nghĩ một cách tự nhiên.
- Giảm nguy cơ rối loạn đi kèm: Đối với trẻ có nguy cơ rối loạn ngôn ngữ hoặc tự kỷ, can thiệp sớm giúp giảm thiểu các triệu chứng hành vi, giúp trẻ bình ổn hơn để sẵn sàng học tập.
- Tăng khả năng hòa nhập mầm non: Mục tiêu tối thượng của Bông Lúa Vàng là giúp con hòa nhập. Can thiệp sớm giúp con có đủ kỹ năng để tham gia môi trường giáo dục mầm non, chơi cùng bạn bè và tự tin trong môi trường xã hội.
5. Đánh giá sớm: Thấu hiểu con để yêu thương đúng cách
Nhiều phụ huynh còn e ngại khi nghe từ “đánh giá” hay “sàng lọc”, sợ rằng con mình sẽ bị “dán nhãn” khuyết tật. Tuy nhiên, tại Bông Lúa Vàng, chúng tôi có quan điểm hoàn toàn khác.
Đánh giá sớm không phải để “dán nhãn” mà để hiểu con và hỗ trợ đúng cách.
Một bài đánh giá chuyên sâu sẽ trả lời cho ba mẹ câu hỏi: Tại sao con chậm? Con mạnh ở đâu? Con cần hỗ trợ điều gì? Từ đó, chúng tôi cùng xây dựng một lộ trình can thiệp cá nhân hóa, tôn trọng đặc điểm riêng của từng trẻ.
Kết luận
Làm cha mẹ, việc nhận thấy con chậm hơn bạn bè đồng trang lứa chắc chắn mang lại nhiều lo lắng. Nhưng hãy biến nỗi lo đó thành hành động tích cực. Đừng để sự chần chừ làm lỡ mất cơ hội được nghe con gọi “ba”, gọi “mẹ” hoặc kể về một ngày của con.
Nếu bạn đang sinh sống tại Thành phố Hồ Chí Minh và nghi ngờ trẻ chậm nói, hãy liên hệ ngay với Bông Lúa Vàng. Với đội ngũ chuyên gia tâm lý và ngôn ngữ giàu kinh nghiệm, chúng tôi cam kết là đơn vị tư vấn và hỗ trợ hòa nhập uy tín, giúp con tự tin bước ra thế giới bằng ngôn ngữ của chính mình.
Bông Lúa Vàng – Vững bước vào đời, tỏa sáng ngôn ngữ.
(Hãy để lại thông tin hoặc gọi hotline ngay hôm nay để được tư vấn miễn phí về tình trạng ngôn ngữ của bé!)
