Làm cha mẹ, ai cũng mong muốn con mình khôn lớn, khỏe mạnh và thông minh. Nhưng hành trình phát triển của mỗi trẻ là một câu chuyện riêng biệt. Đôi khi, có những nỗi lo lắng nhỏ len lỏi vào tâm trí bạn: “Tại sao con nhà hàng xóm đã nói rõ ràng mà con mình vẫn chưa?”, “Tại sao con không chịu chơi với các bạn?”…
Nhiều phụ huynh tại Thành phố Hồ Chí Minh thường chần chừ, lo lắng việc đưa con đi các trung tâm sẽ khiến con bị “dán nhãn” hay tự ti. Tuy nhiên, trên thực tế, đánh giá phát triển chính là bước đệm quan trọng nhất để con khởi đầu tốt hơn.
Vậy khi nào nên đưa trẻ đi đánh giá phát triển? Hãy cùng Bông Lúa Vàng điểm qua những dấu hiệu cảnh báo và thời điểm vàng để can thiệp.
1. Đánh giá phát triển giúp phụ huynh hiểu rõ con mình
Trước khi bàn về dấu hiệu, chúng ta cần hiểu đúng về bản chất của việc đánh giá. Đánh giá phát triển tại các đơn vị uy tín như Bông Lúa Vàng không phải là bài kiểm tra “đỗ/trượt” hay quy chụp mắc bệnh.
Đánh giá phát triển giúp:
- Hiểu rõ khả năng hiện tại: Con đang mạnh ở điểm nào (vận động, trí nhớ, xử lý thông tin) và yếu ở điểm nào (ngôn ngữ, giao tiếp xã hội).
- Xác định độ chênh lệch: So sánh trình độ của trẻ với chuẩn mốc phát triển chung để xem mức độ chậm trễ (nếu có) là bao nhiêu tháng/năm.
- Có “bản đồ” hành động: Kết quả đánh giá là cơ sở duy nhất để các chuyên gia xây dựng một lộ trình giáo dục và can thiệp cá thể hóa phù hợp với từng trẻ.
2. 4 Dấu hiệu cho thấy bạn cần đưa trẻ đi đánh giá ngay
Không nên đợi đến khi con đi học mẫu giáo bị đuổi về hoặc khi trẻ quá lớn mới bắt đầu tìm kiếm sự trợ giúp. Hãy liên hệ với chuyên gia ngay khi nhận thấy các dấu hiệu sau:
A. Trẻ chậm nói hoặc phát triển ngôn ngữ bất thường
Đây là lý do phổ biến nhất khiến phụ huynh tìm đến Bông Lúa Vàng.
- Trẻ 12 tháng chưa biết bập bẹ hay không quay lại khi nghe tên gọi.
- Trẻ 18 tháng chưa có từ đơn nào.
- Trẻ 2 tuổi chưa nói được câu ghép 2 từ.
- Trẻ nói nhại, lập lại lời người vô thức (nhại lại) nhưng không biết dùng từ để yêu cầu.
B. Ít giao tiếp và thiếu tương tác xã hội
Ngôn ngữ không phải là duy nhất. Có trẻ nói được nhưng không biết cách giao tiếp.
- Trẻ ít giao tiếp bằng mắt, hay nhìn lướt hoặc nhìn xa xăm khi được trò chuyện.
- Trẻ không chỉ tay vào vật mình muốn (để chỉ trỏ hay chia sẻ).
- Trẻ thích chơi một mình, thu mình, không mảy may quan tâm đến bạn bè xung quanh.
- Trẻ không biết diễn tả cảm xúc hay hiểu cảm xúc của người khác.
C. Khó hòa nhập trong môi trường tập thể
Khi trẻ bắt đầu đi học nhà trẻ hoặc mẫu giáo (18 tháng – 3 tuổi), các vấn đề về hòa nhập sẽ bộc lộ rõ.
- Trẻ không chịu tham gia các hoạt động chung, luôn lảng tránh đám đông.
- Trẻ có hành vi chống đối, đánh bạn, cắn người hoặc ngồi lì một chỗ không phản ứng với giáo viên.
- Trẻ không hiểu tuân thủ các quy tắc chơi (chờ đến lượt, xếp hàng).
D. Có hành vi bất thường hoặc rối loạn cảm giác
Hệ thần kinh của trẻ đang gặp khó khăn trong việc xử lý các kích thích từ môi trường.
- Trẻ có các hành vi lặp lại như lắc người, đi kiễng chân, xoay vòng vòng liên tục.
- Trẻ quá nhạy cảm với âm thanh (bịt tai khi nghe tiếng máy sấy, tiếng còi xe) hoặc với đồ vật (chạm vào bề mặt thô ráp là khóc).
- Hoặc ngược lại, trẻ ít phản ứng với đau đớn (ngã mạnh không khóc) – dấu hiệu của giảm cảm giác sâu.
3. Đánh giá sớm: Chìa khóa cho can thiệp chính xác và kịp thời
Tại sao lại nhấn mạnh sự “kịp thời”?
Bởi vì não bộ của trẻ trong giai đoạn 0-6 tuổi có tính dẻo cao nhất. Đây là “giai đoạn vàng” để tái thiết lập các kết nối thần kinh.
Khi đưa trẻ đi đánh giá sớm:
- Giảm chi phí và thời gian: Can thiệp sớm sẽ giúp trẻ khắc phục vấn đề nhanh hơn, tránh tình trạng can thiệp kéo dài dai dẳng khi đã lớn.
- Định hướng chính xác: Ví dụ, trẻ chậm nói do vận động miệng yếu thì cần trị liệu vận động; trẻ chậm nói do tự kỷ thì cần can thiệp hành vi và giao tiếp. Nếu không đánh giá, cha mẹ có thể dạy sai cách (ép nói, ép nhìn) khiến con càng áp lực.
- Tăng khả năng hòa nhập: Việc can thiệp đúng hướng giúp con chuẩn bị tốt nhất về tâm lý và kỹ năng để bước vào môi trường giáo dục chính quy (mầm non, tiểu học).
Lời khuyên từ Bông Lúa Vàng
Phụ huynh thân mến, đừng để sự “xót con” hay nỗi sợ định kiến làm trì hoãn tương lai của bé. Đánh giá phát triển là một hành động yêu thương đầy trách nhiệm. Ngay cả khi kết quả đánh giá cho thấy con phát triển bình thường, bạn cũng sẽ yên tâm hơn và có thêm nhiều kiến thức để nuôi dạy con khoa học.
Nếu bạn đang sinh sống tại Thành phố Hồ Chí Minh và nhận thấy con có một trong những dấu hiệu trên, hãy để Bông Lúa Vàng trở thành người bạn đồng hành. Chúng tôi cung cấp dịch vụ đánh giá toàn diện, khách quan và tư vấn lộ trình can thiệp uy tín, giúp con tự tin vươn tới những cột mốc phát triển tiếp theo.
Đừng chờ đợi cho đến khi “qua giai đoạn”. Hãy liên hệ với Bông Lúa Vàng ngay hôm nay để đặt lịch đánh giá phát triển cho con yêu!
