Nhiều phụ huynh thường có tâm lý phụ thuộc, cho rằng việc trị liệu và can thiệp là trách nhiệm của các trung tâm và chuyên gia. Tuy nhiên, theo các chuyên gia tại Bông Lúa Vàng, ngôi trường đầu tiên và quan trọng nhất của chính là gia đình.
Trẻ dành phần lớn thời gian ở nhà, nơi trẻ cảm thấy thoải mái và an toàn nhất. Chính vì vậy, việc can thiệp tại nhà đóng vai trò quyết định đến tốc độ tiến bộ của trẻ. Tuy nhiên, “ý tốt” đôi khi lại đi kèm với “sai lầm”. Làm thế nào để can thiệp tại nhà đúng cách? Hãy cùng điểm qua những điều NÊN và KHÔNG NÊN mà ba mẹ cần ghi nhớ.
1. Tại sao can thiệp tại nhà lại quan trọng?
Can thiệp tại nhà không có nghĩa là biến ngôi nhà thành một “lớp học” căng thẳng với bàn ghế và bảng đen. Nó là việc lồng ghép các bài tập kỹ năng vào sinh hoạt hàng ngày một cách tự nhiên nhất.
Khi can thiệp tại nhà được thực hiện đúng:
- Trẻ có cơ hội thực hành kỹ năng liên tục, giúp kỹ năng bền vững hơn.
- Tăng cường sự gắn kết tình cảm giữa cha mẹ và con.
- Giúp trẻ cảm thấy an tâm, từ đó sẵn sàng học hỏi và hợp tác hơn.
2. Những điều PHỤ HUYNH NÊN làm
Để giúp con phát triển tốt nhất tại nhà, ba mẹ hãy áp dụng hai nguyên tắc vàng sau:
Chơi cùng con (Thay vì dạy con)
Đối với trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ có nhu cầu đặc biệt, chơi chính là học.
- Hãy tham gia vào thế giới của con: Thay vì bắt con chơi theo cách của người lớn, hãy hạ thấp tầm mắt xuống, chơi cùng con với món đồ chơi con thích.
- Khởi động tương tác: Hãy để con dẫn dắt trò chơi. Khi con cầm xe hơi chạy, ba mẹ hãy làm “trạm xăng” hoặc làm “cảnh sát” chặn lại. Điều này kích thích con phải giao tiếp, phản hồi lại hành động của bạn.
- Tạo niềm vui: Khi con cười, con học tốt nhất. Nếu con thấy áp lực khi chơi với bố mẹ, con sẽ thu mình lại.
Lặp lại ngôn ngữ đơn giản
Môi trường ngôn ngữ tại nhà cần giàu có nhưng phải dễ hiểu.
- Nói chậm, rõ ràng: Hãy nói như một người dẫn chuyện bản tin chậm rãi để trẻ có thể kịp thời xử lý âm thanh.
- Bình luận về những gì đang diễn ra: Đừng chỉ hỏi liên tục “Con đang làm gì đấy?”, “Đây là cái gì?”. Hãy hãy bình luận thay cho con: “A, con đang lái xe màu đỏ. Xe chạy bù bù”. Đây là cách tuyệt vời để trẻ học từ vựng trong ngữ cảnh tự nhiên.
- Sử dụng câu ngắn: Với trẻ mới tập nói, hãy dùng câu ngắn (1-2 từ). Ví dụ: Thay vì “Bác bảo con cầm lấy cái bánh này đi”, hãy nói: “Con cầm bánh”.
3. Những điều PHỤ HUYNH KHÔNG NÊN làm
Yêu thương con không có nghĩa là bao bọc hay ép buộc. Có những thói quen vô tình của cha mẹ đang trở thành “rào cản” khiến con lùi bước.
Tuyệt đối KHÔNG ÉP nói
Đây là sai lầm phổ biến nhất.
- Hậu quả của ép nói: Khi con muốn lấy bánh và bố mẹ đứng cầm nói “Nói đi, nói ‘bánh’ thì mới lấy”. Trẻ lúc này đang ở trạng thái nhu cầu cao, áp lực xuất hiện sẽ khiến con nổi nóng, khóc thét hoặc dùng hành vi (chộp lấy, đập) để giải quyết.
- Cách làm đúng: Hãy mô phỏng. Con chỉ tay vào bánh, mẹ nói to và rõ: “À, con muốn BÁNH”. Mẹ đưa bánh cho con ngay. Lặp lại như vậy, dần dần trẻ sẽ bắt chước từ “bánh”.
KHÔNG SO SÁNH trẻ
“Thằng nhà hàng xóm 2 tuổi đã biết nói thơ rồi”, “Con bạn nó ngoan thế này, sao con mình…”. Những câu nói này là “độc dược” đối với sự phát triển của trẻ.
- Hủy hoại lòng tự trọng: Trẻ có nhạy cảm cao hơn bạn nghĩ. Khi thấy sự thất vọng hoặc so sánh trong ánh mắt, lời nói của cha mẹ, trẻ sẽ tự ti, sợ giao tiếp vì sợ làm sai.
- Mỗi trẻ một tốc độ: Trẻ đặc biệt giống như những bông hoa nở muộn. So sánh con với người khác không làm con nhanh hơn, chỉ làm con mất đi động lực để cố gắng. Hãy nhìn vào sự tiến bộ của chính con hôm nay so với ngày hôm qua.
Lời khuyên từ Bông Lúa Vàng
Can thiệp tại nhà là một nghệ thuật dung hòa giữa tình yêu thương và kỹ khoa học. Ba mẹ không cần phải trở thành một chuyên gia trị liệu chuyên nghiệp, ba mẹ chỉ cần là người cha, người mẹ kiên nhẫn, biết cách quan sát và điều chỉnh.
Nếu bạn đang gặp khó khăn trong việc giao tiếp hay chơi cùng con tại nhà, đừng ngần ngại liên hệ với Bông Lúa Vàng. Chúng tôi cung cấp các buổi huấn luyện kỹ năng cho phụ huynh, giúp ba mẹ trở thành người thầy giỏi nhất ngay tại ngôi nhà của mình.
Hãy biến mỗi khoảnh khắc tại nhà thành cơ hội để con phát triển. Liên hệ Bông Lúa Vàng để được tư vấn phương pháp can thiệp tại nhà hiệu quả nhất!
