Đối với phụ huynh có con gặp khó khăn về phát triển (chậm nói, tự kỷ, tăng động…), thuật ngữ “can thiệp sớm” chắc chắn không còn xa lạ. Tuy nhiên, không phải ai cũng thấu hiểu tường tận về cơ chế và hiệu quả thực sự của nó. Nhiều gia đình vẫn còn lưỡng lự, tự hỏi liệu việc đưa con đến trung tâm thực sự mang lại sự khác biệt gì so với việc dạy con tại nhà?
Câu trả lời nằm ở khoa học về phát triển não bộ. Tại Bông Lúa Vàng, chúng tôi luôn tâm niệm rằng: Can thiệp sớm không chỉ là chữa trị, mà là phản ứng sinh học tối ưu nhất giúp trẻ vượt qua rào cản của chính mình. Vậy can thiệp sớm giúp trẻ tiến bộ như thế nào? Hãy cùng tìm hiểu qua những thay đổi tích cực dưới đây.
1. Cơ chế khoa học: Tác động trực tiếp đến não bộ đang phát triển
Não bộ của trẻ ở giai đoạn từ 0 đến 6 tuổi, đặc biệt là 3 năm đầu đời, có khả năng thích nghi và tái tạo cực kỳ mạnh mẽ – được gọi là tính dẻo.
Trong giai đoạn này, não bộ của trẻ đang hình thành hàng tỷ kết nối thần kinh. Nếu trẻ có vấn đề về ngôn ngữ hay hành vi, những kết nối này có thể bị sai lệch hoặc chậm phát triển. Can thiệp sớm đóng vai trò như một “kích thích”, giúp định hướng lại các kết nối thần kinh đó vào quỹ đạo chuẩn mực.
Càng chờ đợi đến khi trẻ lớn, cấu trúc não bộ càng hoàn thiện và cố định, việc thay thế hay hình thành thói quen mới sẽ khó khăn hơn nhiều gấp bội. Đó là lý do việc can thiệp sớm tác động trực tiếp và mạnh mẽ nhất đến gốc rễ của vấn đề.
2. Những lợi ích vượt trội của can thiệp sớm
Khi tham gia các chương trình can thiệp sớm bài bản tại Bông Lúa Vàng, phụ huynh sẽ thấy trẻ có sự tiến bộ rõ rệt qua 3 khía cạnh chính:
A. Trẻ giao tiếp tốt hơn và tư duy mở rộng
Đây là lợi ích dễ nhận thấy nhất. Can thiệp sớm giúp trẻ:
- Bứt phá ngôn ngữ: Từ việc chưa biết nói, trẻ bắt đầu có từ đơn, cụm từ và câu đầy đủ.
- Hiểu ý định giao tiếp: Trẻ không chỉ biết nói để “đòi đồ”, mà biết nói để “chia sẻ”, “bày tỏ cảm xúc” và “hỏi đáp”.
- Tăng tư duy: Ngôn ngữ gắn liền với tư duy. Khi giao tiếp tốt, khả năng hiểu quy tắc, giải quyết vấn đề và tư duy logic của trẻ cũng phát triển theo.
B. Giảm thiểu các hành vi không phù hợp
Trẻ chậm phát triển thường có hành vi bất thường (khóc thét, đập đầu, cắn người, tự kích thích…) chủ yếu do sự bế tắc trong giao tiếp và quá tải cảm giác. Can thiệp sớm giúp trẻ:
- Tìm cách thay thế: Thay vì dùng hành vi tiêu cực để diễn đạt, trẻ được học cách dùng lời nói hoặc thẻ tranh (PECS) để nói ra nhu cầu.
- Kiểm soát cảm xúc: Trẻ học cách bình ổn khi bị quá tải, giảm bớt sự cáu gắt vô cớ.
- Tăng sự tập trung: Giúp trẻ ngồi yên lâu hơn và hoàn thành các nhiệm vụ học tập đơn giản.
C. Chuẩn bị hành trang vững chắc cho hòa nhập
Mục tiêu cuối cùng của can thiệp sớm là hòa nhập. Khi trẻ được can thiệp sớm và đúng cách, trẻ sẽ đạt được các cột mốc phát triển đủ để bước vào môi trường giáo dục mầm non (nhà trẻ, trường mẫu giáo) cùng độ tuổi.
- Trẻ biết tuân thủ quy tắc lớp học.
- Trẻ biết cách tương tác xã hội, chia sẻ và chơi cùng bạn bè.
- Giảm thiểu nguy cơ bị cô lập hoặc buộc phải nghỉ học giữa chừng do không theo kịp chương trình.
3. Yếu tố then chốt: Sự đồng hành của gia đình
Tuy nhiên, cần phải hiểu rằng can thiệp sớm không phải là một “phép màu” chỉ diễn ra trong 1-2 giờ tại trung tâm rồi kết thúc. Sự tiến bộ của trẻ phụ thuộc rất nhiều vào sự đồng hành của gia đình.
Tại Bông Lúa Vàng, chúng tôi luôn coi phụ huynh là “đồng trị liệu” quan trọng nhất của con.
- Tính liên tục: Các chuyên gia làm việc với trẻ vài giờ mỗi tuần, nhưng là phụ huynh ở bên con 24/7. Nếu bài học ở trung tâm không được củng cố tại nhà, tiến bộ sẽ chậm lại.
- Môi trường tự nhiên: Trung tâm tạo ra cấu trúc, nhưng nhà mới là nơi áp dụng thực tế. Phụ huynh học cách giao tiếp, chơi đựa và dạy con trong mọi sinh hoạt hàng ngày (bữa ăn, tắm rửa, đi ngủ…) giúp kỹ năng của con trở nên thành thục bẩm sinh.
Kết luận
Can thiệp sớm là khoản đầu tư sinh lợi nhất cho tương lai của một trẻ có nguy cơ chậm phát triển. Nó mang lại cơ hội để trẻ không chỉ “đuổi kịp” bạn bè đồng trang lứa mà còn phát huy tối đa tiềm năng vốn có của mình.
Nếu bạn đang lo lắng về sự phát triển của con, đừng chần chừ. Hãy để Bông Lúa Vàng tại Thành phố Hồ Chí Minh giúp bạn khởi động hành trình này. Với sự phối hợp nhịp nhàng giữa chuyên gia tận tâm và gia đình yêu thương, chúng tôi tin rằng mỗi đứa trẻ đều có thể tiến bộ mỗi ngày.
Hãy liên hệ ngay với Bông Lúa Vàng để được tư vấn và xây dựng lộ trình can thiệp sớm tốt nhất cho con yêu!
